Praca na wysokości - szelki bezpieczeństwa

Czym jest praca na wysokości?

Praca na wysokości to każda praca wykonywana na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi. Definicja ta obowiązuje zarówno w Polsce, jak i w Niemczech, choć wynika z różnych aktów prawnych.

Regulacje prawne w Polsce

Podstawowym aktem prawnym regulującym pracę na wysokości w Polsce jest Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2003 Nr 169, poz. 1650 — tekst jednolity). Zgodnie z §105 ust. 1 tego rozporządzenia, praca na wysokości to praca wykonywana na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi.

Praca na wysokości zaliczana jest do prac szczególnie niebezpiecznych (§80 rozporządzenia), co oznacza obowiązek:

• Bezpośredniego nadzoru nad pracami
• Zapewnienia odpowiednich środków ochrony
• Przeszkolenia pracowników w zakresie zagrożeń i procedur
• Określenia szczegółowych wymagań BHP w instrukcji

Dodatkowo, zgodnie z Kodeksem pracy (art. 237³ §2), pracownik musi posiadać aktualne szkolenie BHP obejmujące zagrożenia związane z pracą na wysokości.

Regulacje prawne w Niemczech

W Niemczech praca na wysokości regulowana jest przez:

• DGUV Regel 112-198 (dawniej BGR 198) — zasady stosowania środków ochrony indywidualnej przed upadkiem z wysokości
• DGUV Regel 112-199 — zasady ochrony przed upadkiem przy użyciu urządzeń do pozycjonowania
• TRBS 2121 — techniczne zasady bezpieczeństwa eksploatacji dotyczące prac na wysokości
• Arbeitsschutzgesetz (ArbSchG) — ustawa o ochronie pracy, §5 (ocena ryzyka), §12 (szkolenia)
• Betriebssicherheitsverordnung (BetrSichV) — rozporządzenie o bezpieczeństwie eksploatacji

W Niemczech granica 1,0 m również obowiązuje jako próg definiujący pracę na wysokości wymagającą szczególnych środków ochronnych.

Statystyki wypadków

Upadki z wysokości stanowią jedną z najczęstszych przyczyn wypadków śmiertelnych w pracy:

• Polska (GUS/PIP): Upadki z wysokości to ok. 30% wszystkich wypadków śmiertelnych przy pracy. Rocznie ginie w ten sposób ok. 60–80 osób. W budownictwie odsetek ten sięga nawet 50%.
• Niemcy (DGUV): Rocznie dochodzi do ponad 30 000 wypadków związanych z upadkiem z wysokości. Ok. 40–50 osób ginie rocznie w wyniku takich wypadków.
• UE (Eurostat): Upadki z wysokości odpowiadają za ok. 15–20% wszystkich wypadków śmiertelnych w pracy w krajach UE.

Kto musi odbyć szkolenie?

Szkolenie z zakresu pracy na wysokości z użyciem szelek bezpieczeństwa jest obowiązkowe dla:

• Pracowników budowlanych (montaż, pokrycia dachowe, elewacje)
• Instalatorów (fotowoltaika, klimatyzacja, anteny)
• Pracowników energetyki (linie napowietrzne, wieże, maszty)
• Pracowników przemysłowych (silosy, zbiorniki, konstrukcje stalowe)
• Alpinistów przemysłowych
• Każdego, kto wykonuje prace powyżej 1 m bez ochrony zbiorowej